[ REHBER ]
Fon satışında uygunluk testi
Uygunluk testi, III-39.1’in 33. maddesindedir. Genel müşterilere, ürünün riskini anlayacak bilgi ve tecrübenin bulunup bulunmadığını ölçmek için yapılır. Yerindelik testi değildir.
Resmî düzenleme
Ne ölçer
SPK’nın uygunluk ve yerindelik sayfası, genel müşterilere yapılacak uygunluk testini III-39.1 m.33’e bağlar. Test, pazarlanan veya talep edilen ürünün risklerinin anlaşılıp anlaşılamayacağına bakar. Yerindelik testi bu maddede değildir.
Resmî düzenleme
Test yapılmayan araçlar
i-SPK.37.9, III-39.1 m.33’ün ikinci fıkrasının uygulanmasında şu araçlar için uygunluk testi zorunlu değildir. Müşterinin ürünü kendi talebiyle istemiş olması, bu istisnanın şartı değildir.
Listenin (a) bendi, Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu’nda işlem gören yatırım fonları ile para piyasası fonlarını (likit fonlar) ve kısa vadeli tahvil ve bono fonlarını yazar. (b) bendi, Hazine Müsteşarlığı tarafından ihraç edilmiş, borsalarda ve teşkilatlanmış diğer pazar yerlerinde işlem gören kamu borçlanma araçlarıdır. Bu listenin dışında kalan sermaye piyasası araçlarında, müşteri kendi talep etse de uygunluk testi yapılır.
Resmî düzenleme
Müşterinin bilgilendirilmesi
Testin yapılmaması, ayrı bir bildirim şartına bağlıdır. Yatırım kuruluşu, uygunluk testi yapmakla yükümlü olmadığı konusunda müşteriyi bilgilendirir. Bildirim yapılmadan istisna işletilmiş sayılmaz.
Test yine de uygulanmışsa, sonuç bölümüne rehberin kabul ettiği cümle eklenir. Bu cümle, TEFDP’de işlem gören yatırım fonları ile para piyasası fonları, kısa vadeli tahvil ve bono fonları ve borsada işlem gören söz konusu kamu borçlanma araçları için testin zorunlu olmadığını ve yatırımcının, girdiği risk grubundan bağımsız olarak bu araçlara yatırım yapabileceğini söyler. Bu cümle, bildirim şartının yerine geçmez.
Sınır
İstisnanın sınırı
İstisna, uygunluk testinin yapılma yükümlülüğüne ilişkindir. Risk bildirimi, emir kaydı ve yerindelik testinin arandığı hizmetler durur. Rehber, aynı platformdaki fonlara ilişkin yönlendirici tavsiyeyi yatırım danışmanlığı dışında tutarken, III-37.1’in 48. maddesinin ikinci fıkrasında (a) bendi hariç esaslar ile 50. maddeye uyulacağını ayrıca yazar. Bu madde metinleri buraya aktarılmadı.
Testin yapılmaması, fonun değer kaybını kendiliğinden hizmet kusuru yapmaz. Testin yapılmış olması da her satış kusurunu silmez. Bu krizdeki bir satış için test veya bildirim kaydı yoktur.
Doğrulama
- İstisna, i-SPK.37.9’un III-39.1 m.33/2 uygulamasından okundu. Tebliğin 33. maddesinin ikinci fıkrası bu oturumda satır satır karşılaştırılmadı.
- Rehber platformu TEFDP adıyla yazar. 2026 bültenleri işlem ortamını TEFAS adıyla anar. İki adın aynı platform olduğu ayrıca doğrulanmadı.
Bağlantılar
Kaynaklar
Resmî kaynaklar
- Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)Kontrol / 2026-09-22
- SPK: Uygunluk testi III-39.1 m.33, yerindelik testi III-37.1 m.40Kontrol / 2026-09-22
- Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber, i-SPK.37.9 (17.06.2026, 37/1118)Kontrol / 2026-09-22
