2/3895 Adil Tasfiye Kanun Teklifi Nedir? 2/3939’dan Farkları

Resmî düzenleme

2/3895 sayılı teklif nedir ve şu an hangi aşamada?

13 Ekim 2026 itibarıyla 2/3895 sayılı teklif kanun değildir ve yürürlükte değildir.

TBMM kaydı: esas no 2/3895. Tam başlık, Yatırımcıların Korunması Amacıyla Bazı Yatırım Fonlarının Adil Tasfiyesi Hakkında Kanun Teklifi. Başkanlığa geliş 28 Eylül 2026. İlk imza sahibi Ümit Özlale, İzmir milletvekili. Esas komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu. Tali komisyonlar Adalet Komisyonu ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu. Komisyonlara giriş 1 Ekim 2026. Güncel statü komisyondadır.

14 Ekim 2026 tarihli Plan ve Bütçe Komisyonu toplantı gündeminde 2/3939 yer alır. 2/3895 bu ilan edilen gündemde yer almaz. 2/3895 yarın komisyonda görüşülecek yazılmaz.

TBMM özeti, amacı mali bünyesi olumsuz etkilenen veya mevzuata aykırı işlemlerle karşılaşan yatırım fonlarının adil, şeffaf ve etkin tasfiyesi için usul ve esas oluşturmak diye verir.

Hukuki yorum

Teklif hangi yatırım fonlarını kapsıyor?

Yayımlanan teklif metni, amacı yalnız eldeki 131 fonu ödemek diye kurmaz. Hukuka aykırı veya fiktif işlemlerle yatırımcılar arasında ağır kayıp farkları doğuran fonlar için özel bir tasfiye sistemi önerir. Gerçek ekonomik kaybın hesaplanması, hukuka aykırı veya fiktif kazançların fon malvarlığına geri alınması ve yatırımcılar arasında eşit işlem ilkesi öne çıkar. Metin 15 madde ve bir geçici madde içerir.

2/3895 yalnız 17 Eylül 2026 tarihli tasfiye kararına özgü geçici bir kriz kanunu olarak kurgulanmamıştır. m.1/2’nin yayımlanan metnine göre kanun yürürlüğe girdiğinde zaten tasfiye kararı verilmiş veya alım-satımı durdurulmuş fonlar yanında, ileride SPK tarafından özel tasfiye kapsamına alınabilecek fonları da kapsayabilecek bir yapı öngörülür. Bu, 2/3939 ile temel farklardan biridir. Hüküm yürürlükte değildir.

Hukuki yorum

Bir fon ne zaman özel tasfiyeye alınacak?

Yayımlanan metin, SPK’nın bir fonu özel tasfiyeye alabilmesi için iki ana eşik önerir. Biri, yatırımcılara yapılabilecek ödemenin son açıklanan net varlık değerinin yüzde 90’ının altında kalacağının öngörülmesidir. Diğeri, metinde sayılan hukuka aykırı işlemler veya ilişkili kişi işlemleri yönünden makul şüphe bulunmasıdır.

Model, SPK tasfiye kararı verdi ve bu kanun uygulanır şeklinde tek seferlik değildir. Belirli objektif veya risk esaslı koşullarla özel tasfiye rejimine giriş önerir. Bu eşikler bugün uygulanıyor diye yazılmaz.

Hukuki yorum

Bağımsız Tasfiye Kurulu nasıl çalışacak?

Yayımlanan metnin ayırt edici kurumu Tasfiye Kurulu’dur. Özel tasfiye, SPK’nın idari gözetiminde, beş bağımsız üyeden oluşan bir kurul eliyle yürütülmek istenir. Üyeler sermaye piyasaları, bağımsız denetim ve iflas veya tasfiye alanlarında deneyimli kişilerden seçilir. Kurucu, yönetici, saklayıcı, ihraççı veya bunlarla önemli ilişki içinde bulunan kişilerin kurula girmemesi öngörülür.

Kurula fonu temsil etme, dava açma, bilgi ve belge isteme gibi geniş yetkiler verilmesi teklif edilir. Tasfiyeyi SPK yapacak demek bu metin için eksiktir. Teklif, SPK’nın idari gözetiminde fakat ayrı ve bağımsız üyelerden oluşan bir Tasfiye Kurulu modeli öngörür. Kurul bugün kurulmuş değildir.

Hukuki yorum

Eşit işlem tarihi nedir?

Yayımlanan metnin 2. ve 5. maddeleri eşit işlem tarihi adlı ayrı bir kavram kurar. Bu tarih, yatırımcıların fon iade talimatlarının, aldıkları ödemelerin ve fonda kalmış olmalarının aynı tasfiye mantığı içinde karşılaştırılacağı kırılma noktası olarak tasarlanmıştır.

Metin, bu tarihten sonra verilen katılma payı iade talimatlarının ödeme yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın aynı hukuki sırada değerlendirilmesini öngörür. Bu tarihten sonra yapılmış ödemeler de nihai dağıtımda mahsup edilmek üzere geçici ödeme sayılır.

Bu, 2026/61 A/6 modelinden farklı bir tercihtir. 2/3895, belirli satış emirlerine ayrı bir ödeme önceliği vermek yerine, SPK tarafından belirlenecek eşit işlem tarihi sonrasında iade taleplerini aynı hukuki sıraya çekmeyi önerir. Bu bir teklif hükmüdür. Yürürlükteki emir rejimi ödeme ve eksik ödeme sayfalarındadır.

Hukuki yorum

Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?

Yayımlanan metin, yatırımcı zararını son fon fiyatı üzerinden değil fiili para giriş ve çıkışı üzerinden yeniden kurmaya çalışır. m.2, net yatırım tutarını yatırımcının fona yaptığı güncellenmiş ödemeler ile fondan aldığı güncellenmiş ödemeler arasındaki fark olarak tanımlar.

m.6’ya göre MKK, saklayıcı, dağıtım kuruluşları ve banka kayıtları üzerinden gerçek para giriş ve çıkışları esas alınır. Yalnız hesap üzerinde oluşmuş fakat yatırımcıya fiilen ödenmemiş fiktif değer artışları yatırımcı alacağı kabul edilmez. Giriş ve çıkış tutarları, işlem tarihinden eşit işlem tarihine kadar TÜFE ile güncellenir.

Güncellenmiş net yatırım tutarı sıfır veya negatif olan yatırımcının dağıtımdan pay alamaması önerilir. Bu hesap bugün MKK’nın uyguladığı formül değildir. 2/3939’daki TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalaması ile ilk giren ilk çıkar yaklaşımı bu teklifin modeli değildir.

Hukuki yorum

2/3895 yatırımcıya 1 milyon TL ödeme öngörüyor mu?

Hayır. Yayımlanan metin, yatırımcı başına 1 milyon TL tavanlı ara ödeme modeli kurmaz. m.10, Tasfiye Kurulunun ilk 90 gün içinde mevcut nakit ve kolay nakde çevrilebilir varlıklardan geçici dağıtım yapmasını öngörür.

Bu geçici dağıtım, net yatırım 1 milyonun altındaysa tamamı ve üstündeyse 1 milyon şeklinde sabit bir tavana bağlanmamıştır. 2/3895 yatırımcıya 1 milyon TL ödeme öngörüyor yazılmaz. Yürürlükteki 1 milyon TL ara ödeme, SPK’nın 2026/67 kararı ve 1 Ekim duyurusudur. O rejim ara ödeme sayfasındadır.

Hukuki yorum

Geçici ve kesin dağıtım nasıl yapılacak?

Yayımlanan metin, geçici ve kesin dağıtımdaki payı, yatırımcıların TÜFE ile güncellenmiş net yatırım tutarlarının birbirine oranı ile fonun geri kazanılmış toplam malvarlığı üzerinden hesaplamayı önerir. Soru, fon payının son fiyatı nedir değildir. Fona gerçekte ne kadar para konulduğu, ne kadar geri alındığı ve kalan net yatırımın diğer yatırımcılara oranıdır.

m.9, Tasfiye Kuruluna yalnız borsa üzerinden standart satış yaptırmaz. Şeffaf ihale, blok satış, nitelikli yatırımcıya satış, özel işlem sırası ve belirli koşullarda farklı fiyat marjları SPK kararıyla kullanılabilir. İlişkili kişilere satış kural olarak yasaklanır. Zorunlu durumda bağımsız değerleme, açık ihale ve SPK onayı öngörülür.

Tasfiyenin 6 ayda tamamlanması esastır. Haklı nedenle üçer aylık dönemler halinde uzatma önerilir. Bu süre, 2026/62’deki azami altı ayın kendisi değildir.

Hukuki yorum

Yatırımcı dağıtım cetveline nasıl itiraz edecek?

Yayımlanan metin bunu önerir. Henüz bir başvuru yolu açılmış değildir. m.10, geçici ve kesin dağıtım cetvellerinin yatırımcı bazında MKK üzerinden erişime açılmasını ve yatırımcının bildirimden itibaren 30 gün içinde Tasfiye Kuruluna itiraz edebilmesini öngörür.

İtiraz reddedilirse metin, 5 gün içinde Ankara 1 Nolu İdare Mahkemesine başvuru yolu öngörür. Bu süre ve mahkeme bugün işleyen bir usul olarak yazılmaz.

Hukuki yorum

Kamu kaynağı kullanılacak mı?

2/3895 açısından yayımlanan metnin cevabı hayırdır. m.12, olağan fon fiyatı, kredi veya likidite riskinden doğan zararların Hazine, Türkiye Varlık Fonu, kamu bankaları veya diğer kamu kaynakları tarafından üstlenilmesine kanuni dayanak oluşturulmamasını öngörür.

Kaynak modeli, fonun mevcut malvarlığı, geri kazanılan fon değerleri ve hukuka aykırı veya fiktif kazançların iadesi üzerine kurulmuştur. Teklif, anaparayı devlet güvencesine almaz.

Hukuki yorum

2/3895 ile 2/3939 arasındaki farklar neler?

İkisi de 13 Ekim 2026 itibarıyla kanun teklifidir. TBMM’ye geliş 2/3895 için 28 Eylül 2026, 2/3939 için 9 Ekim 2026’dır. İkisi de komisyondadır. Süreç aynı değildir: 14 Ekim 2026 saat 10.00 Plan ve Bütçe gündeminde 2/3939 vardır, 2/3895 yoktur.

Kapsam: 2/3895 mevcut fonlarla birlikte ileride özel tasfiyeye alınabilecek fonları kapsayabilecek genel bir model önerir. 2/3939, TBMM haberine göre 17 Eylül 2026 SPK kararlarıyla tasfiyeye giren ve yürürlük tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış fonlarla sınırlı geçici bir rejimdir.

Tasfiye organı: 2/3895, SPK gözetiminde bağımsız beş kişilik Tasfiye Kurulu önerir. 2/3939, mevcut tasfiye kuruluşları, SPK ve TMSF ile YTM üzerinden geri kazanım sistemini anlatır.

Eşitleme: 2/3895 eşit işlem tarihini kurar. 2/3939 tasfiye tarihi ve fon veya hesap bazlı hak sahipliği üzerinden okunur. Net yatırım güncellemesi 2/3895’te TÜFE’dir. 2/3939’un yayımlanan özetinde TÜFE ile Yİ-ÜFE değişimlerinin aritmetik ortalaması ve çıkışlarda ilk giren ilk çıkar yaklaşımı vardır.

Ödeme: 2/3895 ilk 90 günde geçici dağıtım önerir ve 1 milyon TL tavanı yoktur. 2/3939 en fazla 1 milyon TL ara ödeme öngörür. Dağıtım mantığı 2/3895’te güncellenmiş net yatırımların birbirine oranıdır. 2/3939’da net yatırım, ara ödeme ve nihai ödeme ayrı formüldür.

Geri kazanım: 2/3895’te Tasfiye Kurulu fon adına takip eder. 2/3939’un özetinde TMSF’nin fon bazlı geri kazanım hesabı ile tahsil, elkoyma ve müsadere sistemi vardır. Kamu kaynağı 2/3895 metninde kullanılmamak üzere yazılır. 2/3939 da fonun kendi varlıkları ve geri kazanım üzerine kuruludur. Kamu kaynağı kullanılmayacağı TBMM sunumunda ayrıca açıklanmıştır.

Bu satırlar yürürlük hükmü değildir. 2/3939’un kendi kaydı ve ara ödeme sayfası, o teklifin cümlelerini tutar. Bu sayfa farkı tutar.

Doğrulanmış olgu

2/3895 kanunlaştı mı?

Hayır. 13 Ekim 2026 itibarıyla her iki metin de kanun teklifi niteliğindedir. Plan ve Bütçe Komisyonunun 14 Ekim 2026 tarihli ilan edilmiş gündeminde 2/3939 sayılı teklif bulunurken, 2/3895 sayılı teklif bu toplantının ilan edilen gündeminde yer almamaktadır.

2/3895 yürürlüğe girdi, yeni fon kanunu kabul edildi veya bu teklif uyarınca ödeme yapılacak yazılmaz. 2/3895 ile 2/3939 aynı teklifin eski ve yeni hali değildir. Teklif son fon fiyatını garanti etmez ve anaparayı devlet güvencesine almaz.

Bu kaydın tarihi, 14 Ekim komisyonu sırf toplantı olduğu için değişmez. 2/3895’in kendi statüsü değişirse esaslı güncelleme yapılır.