[ REHBER ]
Sınır ötesi sermaye piyasası uyuşmazlıkları
Bu katman, uyuşmazlıkta gerçek bir yabancılık unsuru varsa açılır. Türkiye’de yerleşik yatırımcının Türk bankasından Türk fon alması, tek başına yabancı hukuk veya tahkim doğurmaz.
Resmî düzenleme
Ne zaman açılır
MÖHUK m.1, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk işlemlerinde uygulanacak hukuku, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini ve yabancı kararların tanınması ile tenfizini düzenler. Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklıdır.
Yabancı yatırımcı, yabancı karşı taraf, yabancı saklayıcı, banka veya hizmet sağlayıcı, yurt dışındaki malvarlığı, tahkim şartı ve yabancı poliçe ayrı unsurlardır. Birinin varlığı diğerini kurmaz. Tamamen Türkiye içi fon alımı, tasfiye, emir, MKK ve tazminat sayfalarında kalır. Bu krizdeki bir yatırımcı, saklayıcı, banka veya poliçe için yabancılık unsuru bu kayda bağlanmadı.
Resmî düzenleme
İlam ve hakem kararı
MÖHUK m.1, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar. 3731 sayılı Kanun m.2, New York Sözleşmesi’nin Türkiye’de iki beyanla uygulanacağını yazar. Sözleşme, karşılıklılık esasıyla yalnız taraf bir devlet ülkesinde verilmiş hakem kararlarına ve Türk iç hukukuna göre ticari sayılan uyuşmazlıklara uygulanır.
Sözleşme m.II yazılı tahkim anlaşmasını, m.IV tenfizde sunulacak hakem kararı ile tahkim anlaşmasını, m.V ise ret sebeplerini düzenler. Yabancı mahkeme ilamının Türkiye’de icrası MÖHUK m.50–57, tanınması m.58 hattındadır. Hakem kararı bu ilam hattına konmaz. Sözleşmenin kapsamı dışında kalan yabancı hakem kararı MÖHUK m.60–63’tedir. Belirli bir devletin ilamı, hakem kararı veya malı bu kayda bağlanmadı.
Bağlantılar
Yan
Aşağı
Sonraki adım
Kaynaklar
Resmî kaynaklar
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.1, m.21, m.24, m.26, m.34, m.40, m.45, m.46, m.47, m.50, m.54, m.57, m.58, m.60, m.62, m.63. mevzuat.gov.tr fihristiKontrol / 2026-09-22
- 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m.1, m.4, m.5, m.6. mevzuat.gov.tr fihristiKontrol / 2026-09-22
- 3731 sayılı Kanun (RG 21.05.1991/20877) m.2 ve 10.06.1958 tarihli New York Sözleşmesi m.II, m.IV, m.V. Adalet Bakanlığı Türkçe metniKontrol / 2026-09-23