Kesinleşmiş ceza kararı ve hukuk davası

Resmî düzenleme

Kanunun yazdığı bağımsızlık

TBK m.74, hukuk hâkiminin kusur ve ayırt etme gücü hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve beraat kararıyla bağlı olmadığını yazar. Aynı madde, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesinin ve zarar belirlemesinin de hukuk hâkimini bağlamayacağını yazar.

Madde, kesinleşmiş ceza hükmündeki maddi olayın hukuk yargısını bağladığını kendi cümlesinde yazmaz. Takipsizlik ve beraat, tazminat davasını kendiliğinden bitirmez. Mahkûmiyet de zarar tutarını kendiliğinden kurmaz.

Resmî düzenleme

Bekletici sorun

HMK m.165, hükmün başka bir davaya veya idari makamın tespitine kısmen ya da tamamen bağlı olması hâlinde mahkemenin yargılamayı bekletebileceğini yazar. Bekletme zorunlu değildir. Mahkeme ilgili tarafa başvuru için süre verir. Süre içinde başvurulmazsa taraf o iddiadan vazgeçmiş sayılır ve esas dava hakkında karar verilir.

İstanbul BAM 43. HD’nin 26 Mart 2026 tarihli E.2022/1049 K.2026/573 kararı, ceza dosyasını aracı kurum yönünden otomatik bekletici mesele saymaz. HGK’nın 31 Ocak 2019 tarihli E.2017/55 K.2019/43 kararı ise kendi somut olayında kesinleşen maddi olgunun yeniden tartışılamayacağını ve ceza dosyasının beklenmesi gerektiğini söyler. Bekletme, her davanın kuralı değildir.

HGK’nın 4 Ekim 2022 tarihli E.2021/355 K.2022/1225 kararı, kesin mahkûmiyetle sabit olan fiilin sanık tarafından gerçekleştirildiği maddi vakıayı bağlayıcı kabul eder. Tazminatın hukuki sonuçlarını hukuk hâkimi TBK çerçevesinde ayrıca değerlendirir. 18 Ocak 2022 tarihli E.2017/1437 K.2022/15 kararı, HAGB kararının kendisini kesin mahkûmiyet saymaz. O dosyada bağlanan şey, ceza dairesinin kusura ilişkin maddi olgu tespiti ve bu bozmaya uyulmasıyla kesinleşen olgudur. HAGB her dosyada bağlamaz.