Fon Tasfiye Ödemelerinde Vergi ve Stopaj Nasıl Uygulanır?

Hukuki yorum

Temel ayrım

Hesaba para geçmesi, paranın tamamının vergiye tabi kazanç olduğu anlamına gelmez. Ödemenin ara ödeme veya anapara iadesi diye adlandırılması da kendiliğinden vergiden istisna sonucunu doğurmaz.

Üç olay ayrılır. Olağan katılma payı iadesinde pay elden çıkar ve bedel alınır. Özel tasfiye ara ödemesinde nihai haktan mahsup edilecek bir ödeme yapılır, pay iade edilmez. Nihai tasfiye ödemesinde dağıtım tamamlanır, paylar iade edilir ve önceki ödemeler mahsup edilir. Vergisel sonuç bu aşamalara göre ayrı okunur.

Resmî düzenleme

Fon kazancından vergi kesilir mi?

Gelir İdaresi Başkanlığının Şubat 2026 tarihli Geçici 67 rehberi, yatırım fonu katılma paylarından elde edilen gelirleri tevkifata tabi gelirler arasında sayar. Bu gelirler geçici 67/1 kapsamında nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilir; gerçek kişi bu gelirler için yıllık beyanname vermez. Düzenlemenin uygulama süresi 31.12.2030’a kadar uzatılmıştır.

Rehber, gelir sahibinin vergi mükellefiyeti olmamasının veya gelirin vergiden istisna olmasının tevkifatı kaldırmadığını yazar.

Resmî düzenleme

Stopaj ödemenin tamamından mı kesilir?

Hayır. GİB rehberine göre alım satım işlemlerinde tevkifat matrahı, alış bedeli ile satış bedeli arasındaki farktır. Alış ve satış sırasında ödenen komisyon ile banka ve sigorta muameleleri vergisi matrahta dikkate alınır. Başka bir gider indirilemez.

Varsayım: 200.000 TL’ye alınan pay olağan bir işlemde 230.000 TL’ye fona iade ediliyor. Matrah 230.000 TL değil, komisyon ve vergi dikkate alınmadan 30.000 TL’lik farktır. Bu örnek olağan iadeyi anlatır. Özel tasfiye ara ödemesine, işlemin vergisel niteliği belirlenmeden doğrudan uygulanmaz.

Resmî düzenleme

2026’da hangi oran uygulanır?

Oranı belirleyen, ödemenin günü değil, payın edinildiği tarih ve fonun türüdür. GİB rehberi; değişken, karma, eurobond, dış borçlanma, yabancı ve serbest fonlar ile unvanında döviz geçen fonlar dışındaki yatırım fonları için 23.12.2020–30.4.2024 arasında edinilen paylarda %0, 1.5.2024–31.10.2024 arasında edinilenlerde %7,5 oranını yazar.

9075 sayılı Kararla indirimli oran sona erdi; 1.11.2024–31.1.2025 arasında edinilen fonlarda genel oran %10’dur. 1.2.2025–8.7.2025 arasında edinilenlerde %15, 9.7.2025’ten itibaren edinilenlerde %17,5 uygulanır.

Bu genel tablodur; her fon türü için koşulsuz oran değildir. Aynı fonda farklı tarihlerde alınmış paylar farklı orana girebilir. Payın hangi tarihte ve hangi fon türünde edinildiği kuruluş kaydından okunur.

Resmî düzenleme

Hisse senedi yoğun fonda stopaj var mı?

GİB rehberine göre hisse senedi yoğun fonların katılma paylarının elden çıkarılmasından doğan gelir, 2012/3141 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği hisse senetlerinin tabi olduğu esaslara bağlıdır ve %0 oranında tevkifata tabidir.

26 Mart 2026 tarihli ve 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 27 Mart 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Karar, TEFAS’ta işlem görmeyen serbest fonların paylarını hisse senedi yoğun fon için öngörülen %0’ın dışına alır. Yayım tarihinden itibaren edinilen, TEFAS’ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fon paylarının kazancına %17,5 uygulanır.

Bu kriz bakımından ayrım önemlidir. 2026/61 listesindeki 131 fonun 112’sinin yanında bültende hisse senedi yoğun ibaresi bulunur; 117’sinin unvanında serbest ibaresi geçer. 2026/60, yedi kurucunun TEFAS’ta işlem gören fonlarını 17 Eylül 2026’da alım satıma kapattı. Somut fonun 11107 anlamında TEFAS’ta işlem görmeyen serbest fon sayılıp sayılmadığı ve payın edinme tarihi fon bazında kuruluştan sorulur. Fon kaydı fon listesindedir.

Resmî düzenleme

Bir yıldan uzun tutulan fonda vergi var mı?

GİB rehberine göre sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonların bir yıldan fazla tutulan katılma paylarının elden çıkarılmasından doğan gelir tevkifat kapsamında değildir. Süre, payın edinme tarihinden hesaplanır.

Yalnız nitelikli yatırımcıya satılan, TEFAS’ta işlem görmeyen ve oransal sınırlamaya tabi olmayan serbest fonlar bu kuralın dışındadır; bu fonların payı bir yıldan uzun tutulmuş olsa da kazanç tevkifat kapsamındadır. Payın bir yıldan uzun tutulması tek başına stopaj olmadığı sonucunu doğurmaz.

Resmî düzenleme

GYF ve GSYF payları

İki yıldan fazla tutulan gayrimenkul yatırım fonu ve girişim sermayesi yatırım fonu paylarının kazancı için oran, 4454 sayılı Kararla %0’dır. Bu istisnai oran, 2026 tasfiyesindeki fonların ödemesine kendiliğinden uygulanmaz.

Resmî düzenleme

Kurumsal yatırımcının stopajı aynı mı?

Hayır. 4 Eylül 2026 tarihli ve 11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 5 Eylül 2026’da yayımlandı. Karar, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.2/1 kapsamındaki mükellefler ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen benzer nitelikteki mükelleflerin para piyasası fonları ve unvanında para piyasası geçen serbest fonlardan elde ettiği kazanç için %10, diğer fon kazançları için %0 oran öngörür.

Oran, yayımdan itibaren edinilen bu paylara ve yayımdan önce edinilen payların yayımdan sonra elden çıkarılmasına kadar geçen süreye isabet eden kazanca uygulanır. Karar, gerçek kişilerin fon kazancına uygulanan oranları değiştirmez. 2026/61 listesinde unvanında hem para piyasası hem serbest geçen üç fon vardır. Kurumlar vergisi mükellefinde kesilen verginin mahsubu ayrıca değerlendirilir.

Resmî düzenleme

Yıllık beyanname gerekir mi?

Gerçek kişinin geçici 67 kapsamında nihai tevkifatla vergilenen fon kazancı için yıllık beyanname verilmez. Rehber, geçici 67/11’deki ihtiyari beyanı ayrıca anlatır: tevkifata tabi alım satım kazancı takvim yılı itibarıyla beyan edilebilir, yıl içinde kesilen vergi hesaplanan vergiden mahsup edilir, kalan tutar iade edilir.

İhtiyari beyanda aynı türden araçlara ilişkin yıl içindeki zararların tamamı mahsup edilebilir. Beyan izleyen yılın Mart ayında yapılır; süresi geçen ihtiyari beyana dayanılarak işlem yapılmaz. Tasfiye ödemesinin bu beyanda nasıl yer alacağı, ödemenin vergisel niteliğine bağlıdır.

Resmî düzenleme

Farklı tarihte alınan payların vergisi

Aynı fondan farklı tarihlerde alım yapılıp bir kısmı elden çıkarılırsa, rehbere göre tevkifat matrahındaki alış bedeli ilk giren ilk çıkar yöntemiyle belirlenir. Aynı gün içindeki alım satımlarda ağırlıklı ortalama fiyat bilgisi kullanılabilir; matrah yine ilk giren ilk çıkar yöntemine göre bulunur.

7596 sayılı Kanunun m.4/1’indeki ilk giren ilk çıkar esası, net yatırım tutarının hesabı içindir. Vergi matrahını belirleyen kural değildir. İkisi aynı amaçla yazılmamıştır.

Resmî düzenleme

Fon zarar ederse stopaj kesilir mi?

Olağan iadede kazanç yoksa pozitif bir matrah da yoktur. Varsayım: 300.000 TL’ye alınan pay 250.000 TL’ye iade ediliyor; basit karşılaştırmada kazanç değil zarar vardır.

Rehbere göre aynı türden araçlarda üç aylık dönem içindeki zararlar kârlardan mahsup edilerek matrah bulunur. Dönem sonucu zararsa zarar, takvim yılını aşmamak kaydıyla izleyen üç aylık döneme devredilir. Yılın son üç aylık döneminde oluşan zarar sonraki döneme aktarılmaz.

Tasfiye açığı ile vergi zararı aynı hesap değildir. Ekonomik kayıp, önceki stopajların kendiliğinden iade edileceği anlamına gelmez. Ekonomik farkın anlamı tasfiye açığı sayfasındadır.

Hukuki yorum

Tasfiye ödemesi olağan satış mıdır?

Her zaman değil. Olağan işlemde yatırımcı payı fona iade eder. Özel tasfiyede fon malvarlığı nakde çevrilir ve 57/1708 A/5 uyarınca nakit, mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına pay oranında aktarılır.

SPK’nın 1 Ekim 2026 duyurusu, ara ödeme karşılığında katılma payının iade edilmeyeceğini, payların nihai tasfiye ödemesinde iade edileceğini yazar. 7596 sayılı Kanunun m.4/3’ü aynı kuralı içerir. Pay elden çıkmadan yapılan ödeme ile pay iadesiyle birlikte yapılan nihai ödeme, vergi bakımından aynı olay diye okunmaz.

Sınır

1 milyon TL ara ödemeden stopaj kesilir mi?

Geçici 67 matrahı, payın elden çıkarılmasındaki alış ve satış farkına kuruludur. Ara ödemede pay iade edilmez. Bu ödemenin hangi aşamada ve hangi matrahla vergileneceğini yazan özel bir GİB veya SPK açıklaması bulunamadı.

Bu yüzden ara ödemenin kesin olarak stopajsız olduğu da, tamamından %17,5 kesileceği de yazılmaz. Dekontta kesinti varsa matrah, oran ve dayanak kuruluştan yazılı istenir. Kesinti yoksa nedeni de sorulabilir. Rejim ara ödeme sayfasındadır.

Hukuki yorum

Nihai tasfiye ödemesinde vergi

Nihai ödemede, önceki ara dağıtımlardan sonra kalan tutar ödenir ve paylar iade edilir. 7596 sayılı Kanunun m.4/5’i önceki ödemelerin mahsubunu yazar; bu kural tasfiye hukukuna aittir, vergi kesintisinin matrahını belirlemez.

Vergisel sonuç için şu bilgiler gerekir: fonun türü ve sınıflandırması, payların edinme tarihleri ve alış bedelleri, yatırımcının gerçek kişi mi kurum mu olduğu, tasfiye öncesi iade veya satışlar, yapılmış ara ödemeler ve kesintiler, nihai ödemede iade edilen pay adedi ve ödeme tarihindeki mevzuat. Yalnız son dekonttan kesin stopaj hesaplanmaz.

Sınır

Net yatırım tutarı vergi matrahı mıdır?

Hayır. 7596 sayılı Kanunun m.4/1’indeki net yatırım tutarını MKK hesaplar: her nakit giriş ve çıkışı TÜFE ile Yİ-ÜFE ortalamasıyla kıstelyevm güncellenir, çıkışlar ilk giren ilk çıkar esasıyla düşülür. Bu, nakdin yetmediği hâlde dağıtımın ölçüsüdür.

Vergi matrahı ise alış bedeli, elden çıkarma bedeli, komisyon ve banka ve sigorta muameleleri vergisiyle bulunur. Endeksli net yatırım tutarı yeni bir alış maliyeti sayılmaz. Kanun metninde bu hesabın vergi matrahının yerine geçeceğini veya tasfiye ödemelerini vergiden istisna ettiğini yazan bir hüküm yoktur.

Doğrulanmış olgu

7596 sayılı Kanun vergi getiriyor mu?

Hayır. 22 Ekim 2026’da kabul edilen 9 maddelik metinde vergi, harç, stopaj veya istisna hükmü yoktur. Kanun 26 Ekim 2026 itibarıyla Resmî Gazete’de yayımlanmadı ve yürürlükte değildir. m.8’e göre yayım tarihinde, 17 Eylül 2026’dan geçerli olmak üzere yürürlüğe girer. Durum 7596 kaydındadır.

Hukuki yorum

Geri kazanım hesabından gelen ödeme

7596 sayılı Kanunun m.6’sı, geri kazanılan tutarların TMSF nezdinde her fon için ayrı geri kazanım hesabında izlenmesini ve tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiye tamamlanmışsa YTM aracılığıyla pay sahiplerine aktarılmasını yazar. Bu hüküm yürürlükte değildir.

Ödemenin TMSF veya YTM üzerinden gelmesi, vergi bakımından hangi gelir unsuruna girdiğini kendiliğinden belirlemez. Ödeme dayanağı ve ilgili vergi hükmü birlikte okunur.

Hukuki yorum

Hangi belgeler istenir?

Payı tutan kuruluş ile ödemeyi yapan kuruluş farklı olabilir. Yalnız tasfiye dekontu yetmeyebilir. İstenebilecekler: payların tarih bazında alış ve satış dökümü, alış bedelleri ve işlem giderleri, fonun ilgili dönemdeki tür ve sınıflandırması, önceki stopaj kayıtları, ara ve nihai ödeme dekontları, nihai ödemede iade edilen pay bilgisi, uygulanan matrah, oran ve kesinti hesabı, kesintiyi yapan kuruluş.

Kesintinin neden yapıldığı veya yapılmadığı açıklanamıyorsa yazılı hesap ve mevzuat dayanağı istenir. Kayıt farkı varsa yazının kime gideceği kayıt uyuşmazlığı sayfasındadır.

Resmî düzenleme

Gelir İdaresinden görüş alınabilir mi?

Vergi Usul Kanunu m.413, mükelleflerin vergi durumları ve vergi uygulaması bakımından müphem ve tereddütlü gördükleri konularda Gelir İdaresi Başkanlığından yazıyla izahat isteyebileceğini yazar. İdare cevabı özelgeyle verebilir veya aynı durumdaki herkes için sirküler yayımlayabilir. Usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Bu tasfiyede özelgeye konu olabilecek sorular şunlardır: pay iade edilmeden yapılan ara ödeme geçici 67 bakımından vergiyi doğuran işlem midir; ara ve nihai ödeme hangi yöntemle ilişkilendirilir; farklı tarihlerde edinilmiş paylarda matrah nasıl bulunur; önceki kesintiler nihai hesapta nasıl dikkate alınır. Özelge, geçmiş bir kesintinin düzeltilmesi yolu ile aynı şey değildir.

Sınır

Miras kalan payda vergi

Vefat eden yatırımcının payında veraset ve intikal vergisi ayrı bir vergidir. Fon kazancındaki stopajla karışmaz. Mirasçının işlemleri vefat eden yatırımcının fon payları sayfasındadır.

Sınır

Örnek: 1.400.000 TL yatırım ve 1 milyon TL ara ödeme

Varsayım: yatırımcı bir fona farklı tarihlerde toplam 1.400.000 TL yatırmış ve özel tasfiyede 1 milyon TL ara ödeme almıştır. Önce payların hâlâ hesapta olup olmadığı, ara ödemenin hangi karara dayandığı, 1.400.000 TL’nin hangi payların alış bedeli olduğu, aynı fonda önceki satış veya iade olup olmadığı ve ara ödemede kesinti yapılıp yapılmadığı belirlenir. Nihai ödemedeki mahsup ayrıca okunur.

Yalnız ödeme tutarına bakılarak 1 milyon TL’nin tamamı vergiye tabi kazançtır da, tamamı vergisiz anapara iadesidir de denemez. Rakamlar açıklayıcıdır. Gerçek bir hesabın sonucu değildir.

Resmî düzenleme

Stopaj oranı %17,5 mi?

9.7.2025’ten itibaren edinilen paylarda genel oran %17,5’tir. Hisse senedi yoğun fon, iki yılı aşan GYF ve GSYF payı, kurumsal yatırımcı ve eski tarihli edinimler farklı orana girebilir.

Hukuki yorum

Hisse senedi yoğun fonum tasfiyeye girdi, %0 korunur mu?

Fonun vergisel sınıflandırması ve payın edinme tarihi birlikte okunur. 11107 sayılı Karar, 27 Mart 2026’dan itibaren edinilen, TEFAS’ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fon paylarını %0’ın dışına alır. SPK’nın işlem kapatma kararının bu sınıflandırmayı değiştirip değiştirmediğini yazan bir açıklama bulunamadı.

Sınır

1 milyon TL ara ödeme vergiden muaf mı?

Bu sonuca ara ödeme duyurusundan ulaşılamaz. Duyuru ödeme ve mahsup yöntemini anlatır; vergi istisnası hükmü değildir.

Sınır

Bu sayfanın kurmadığı sonuçlar

Tasfiye ödemelerinin tamamı vergisizdir yazılmaz. Hesaba geçen paranın tamamından %17,5 kesilir yazılmaz. 1 milyon TL ara ödeme kesin stopajsızdır yazılmaz. Net yatırım tutarı vergi matrahıdır yazılmaz. 7596 sayılı Kanun tasfiye ödemelerini vergiden muaf tuttu yazılmaz.

Fon zarar ettiyse önceki bütün stopajlar iade edilir yazılmaz. Hisse senedi yoğun fonda her durumda %0 uygulanır yazılmaz. Geri kazanım hesabından gelen ödeme vergiden istisnadır yazılmaz. Bu sayfa bireysel vergi görüşü değildir.