Fon Tasfiyesinde MKK ve Banka Kayıtları Uyuşmazsa Ne Yapılır?

Hukuki yorum

Bu sayfa neyi çözer?

Fon tasfiyesinde banka yatırım hesabındaki görünüm ile MKK’daki katılma payı adedi farklı olabilir. TEFAS emrinin gerçekleşmemesi veya mutabakatta başka bir adedin esas alınması da ayrı bir farktır.

Fark, tek başına payın kaybolduğu veya bir kuruluşun hatalı işlem yaptığı anlamına gelmez. Önce kayıtların aynı fonu, aynı yatırımcıyı, aynı tarihi ve aynı ölçüyü gösterip göstermediği belirlenir. Gerçek bir kayıt hatası varsa düzeltme, kaydı oluşturan MKK üyesi üzerinden gündeme gelir. 2026 tasfiyesinde ayrıca 57/1708 A/2 mutabakatı okunur.

Bu sayfa, ekstrenin veya emir logunun neyi ispatladığını yeniden kurmaz. O ayrım banka ekstresi ve TEFAS emir kaydı sayfalarındadır. Burada soru, farkın hangi kayıt düzeyinde doğduğu ve yazının kime gideceğidir.

Doğrulanmış olgu

MKK, banka ve TEFAS neden farklı görünür?

MKK kaydı, yatırımcı adına kayden izlenen katılma payını, hesabı ve kayıtlı hak veya kısıtlamayı gösterir. Banka yatırım hesabı, kuruluşun müşteriye sunduğu pozisyon ve işlem bilgisidir. Banka nakit hesabı, gerçekleşen para giriş ve çıkışıdır. TEFAS kaydı, platforma iletilen emrin işlem ve takas aşamasıdır. Tasfiye mutabakatı, A/2’de sayılan pay, hesap, takyidat ve gerçekleşmemiş emir kalemlerinin karşılaştırılmasıdır.

Banka uygulamasında 500.000 TL değerinde fon görünmesi, MKK’da 500.000 adet pay bulunduğu anlamına gelmez. Biri parasal değer, diğeri pay adedi olabilir. Ekranda satış emrinin iptal yazması da payın silindiği anlamına gelmez.

08.01.2026 tarihli MKS yönergesinin I.6 bölümü, TEFAS emrinin MKS’ye iletilmesi, kıymetin TEFAS işlem blokaj alt hesabına alınması, işlem tamamlanınca alıcı hesaba aktarılması ve belirli iptallerde serbest alt hesaba dönmesi aşamalarını ayırır. Emir kaydı ile mevcut pay bakiyesi aynı kayıt değildir.

Hukuki yorum

Pay adedi ile parasal değer

Karşılaştırmada iki ölçü ayrılır. Pay adedi, kaydi katılma payı miktarıdır. Parasal değer, belirli bir tarihte ve geçerli fiyat üzerinden hesaplanan tutardır. Aynı pay adedi, farklı tarihlerde farklı parasal değer taşıyabilir. Bu, tek başına kayıt hatası değildir.

Son ilan edilen birim pay fiyatı ile tasfiye sonunda fiilen dağıtılan tutar da aynı kavram değildir. Bu ayrım, tasfiye sonunda eksik ödeme rehberindedir.

Resmî düzenleme

2026 tasfiyesinde hangi kayıtlar karşılaştırılır?

57/1708 A/2, usulün yürürlüğe girmesini izleyen iki iş günü içinde MKK ile görevli bankalar arasında mutabakat öngörür. Kalemler dörttür: her fonun tedavüldeki toplam katılma payı adedi, sicil bazında bireysel saklama hesaplarındaki paylar, varsa rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlar, gerçekleşmemiş emirler.

Payın hesapta kayıtlı olması, üzerinde haciz veya rehin olmadığı anlamına gelmez. Gerçekleşmemiş satış emri, tamamlanmış pay devri değildir.

İki iş günü, her yatırımcının kaydının fiilen hatasız kesinleştiğinin kanıtı değildir. Mutabakatın o hesap için bitip bitmediği ayrıca sorulur. Bu süre, yatırımcının itiraz edebileceği iki günlük bir hak düşürücü süre değildir. Süre, MKK ile görevli banka arasındaki mutabakata aittir.

A/3, fon varlıkları, işlem borç ve alacakları ile gider mutabakatıdır. Tarafı ve konusu A/2’deki pay mutabakatından farklıdır. Ayrıntı fon tasfiyesi sayfasındadır.

Hukuki yorum

Pay adetleri farklıysa ilk ne yapılır?

İlk iş, aynı tarih itibarıyla kendi kayıtları karşılaştırmaktır. MKK’nın e-YATIRIMCI hizmeti, yatırımcının adına açılmış hesapları ve hesap hareketlerini göstermeye yarar. Not edilecekler: ilgili hesap ve yatırım kuruluşu, fonun tam unvanı ve ayırt edici kıymet bilgisi, pay adedi, kaydın tarihi, bloke veya kısıtlı pay, dönemdeki hareketler. Ekran geçmiş bakiyeyi göstermiyorsa o tarihin kaydı kuruluştan istenir.

Yatırım kuruluşundan yalnız güncel ekran görüntüsü değil, uyuşmazlık döneminin işlem ve hesap kaydı istenir. Farkın hangi işlemle oluştuğu sorulur. Dönemsel yatırım hesabı ekstresi, alım satım dökümü, virman ve varsa düzeltme kaydı bu talebin parçası olabilir.

Tarihler aynı değilse önce tarih farkı giderilir. Yatırımcının birden fazla kuruluşta hesabı olabilir. Bir bankanın pozisyonu, MKK’daki bütün hesapların toplamıyla doğrudan karşılaştırılmaz. Aynı yatırımcı, aynı fon, ilgili kuruluş, hesap ve tarih esas alınır.

Fark açıklanamıyorsa yazılı inceleme istenir. Yazı, hangi kaydın hatalı olduğunu peşinen ilan etmez. İstenen, farkın nedeni ve varsa düzeltme yöntemidir.

Resmî düzenleme

MKK kaydını kim düzeltir?

II-13.1 m.5/6, üyelerin hesaplardaki hatalı veya eksik kaydı düzeltmek için kayıt yapması hâlinde, düzeltme bilgisinin MKK’nın belirlediği usulle MKK’ya ve hak sahibine bildirilmesini yazar.

08.01.2026 yönergesinin O.1 hükmü, üyelerce oluşturulmuş hatalı veya eksik kayıtların esas olarak yine üyelerce düzeltilmesini yazar. İki yöntem vardır. Biri, kaydın MKS uygulamasında iptal edilmesi veya güncellenmesidir. Diğeri, iptal veya güncelleme bildirimi yapılmadan ters işlem kaydı oluşturulmasıdır.

İki istisna yazılır. Düzeltme zorunlu olduğu hâlde MKS uygulaması öngörülen işlemi yapmıyorsa, ya da yönergenin andığı 03.01.2005 tarihli ve 5 numaralı genel mektubun 8. maddesindeki hâller doğmuş ve düzeltmemek MKK, üye veya yatırımcı zararı doğuracaksa, üyenin yetkili imzalarını taşıyan yazılı başvurusu değerlendirilerek düzeltme MKK tarafından da yapılabilir. Bu sayfa, 5 numaralı genel mektubun 8. maddesinin içeriğini ayrıca kurmaz.

Yatırımcının doğrudan MKK’ya yazması, kaydın MKK tarafından re’sen düzeltileceği anlamına gelmez. İlk teknik talep, kaydı oluşturan veya hesabı tutan yatırım kuruluşunadır. e-YATIRIMCI üzerinden bilgi görmek ile üye aracılığıyla kayıt düzeltmek ayrıdır.

Resmî düzenleme

Düzeltme yatırımcıya bildirilir mi?

O.2, düzeltmenin III-37.1 sayılı Tebliğ m.69’daki müşteri bildirimine ek bilgi olarak iletilmesini esas alır. Üç hâl ayrıca yazılır: hesabın ait olduğu kişinin kimlik bilgisinin değişmesi, hesabın müşterek veya tekil niteliğinin değişmesi, bakiyede azalma. Bu hâllerde düzeltme bilgisi, ilgili dönemde işlem yapmayan müşterilere ve bildirim gönderilmemesi için sözleşme imzalayan müşterilere de gider.

O.3, MKS’de yapılan düzeltme kaydının MKK’ya bildirim niteliğinde olduğunu ve düzeltmenin ayrıca MKK’ya bildirilmesine gerek olmadığını yazar. Bu cümle, hak sahibine yapılacak O.2 bildirimini kaldırmaz.

Düzeltme yapıldığının söylenmesi ile tarih, gerekçe, işlem türü ve bakiyeye etkinin belgelenmesi ayrı aşamalardır.

Hukuki yorum

Banka emri gösteriyor, MKK bakiyesi duruyorsa

Bankaya verilen emir, TEFAS’a iletim ve gerçekleşme aynı olay değildir. I.6, Takasbank’ın eşleştirdiği emir bilgisinin MKS’ye geçmesini, kıymetin TEFAS işlem blokaj alt hesabına alınmasını ve işlem tamamlanınca alıcı hesaba aktarılmasını ayırır. İptal bildirimi, yönergede üç nedenle anılır: TEFAS’ta bilgilerin eşleşmemesi, emir geçerlilik süresinin dolması, yatırımcı hesabının durumunun değişmesi. Bu bildirimle blokajdaki kıymet serbest alt hesaba döner.

Banka ekranındaki iptal, ret veya başarısız yazısı, emrin bu üç nedenden birine girdiğini tek başına göstermez. 17 Eylül 2026’da platformun kapanması nedeniyle iptal edilen talimatlar, SPK’nın 28 Eylül açıklamasındadır. 16 Eylül ve öncesinde temerrüt veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen iade talimatı A/6’da ayrıca okunur. İki grup aynı değildir. Ayrıntı, işleme kapalı fondaki TEFAS emri sayfasındadır.

Hukuki yorum

Mutabakattaki adet farklıysa

Mutabakattaki adet, güncel portföy ekranından tek başına kurulmaz. Hangi tarih, hangi hesap ve hangi payların esas alındığı sorulur. Yazı, ilgili yatırım kuruluşuna ve gerektiğinde görevli tasfiye bankasına gider.

Sorulacaklar şunlardır. Mutabakata esas pay adedi nedir? Bu adet hangi sicil ve saklama hesabına bağlanmıştır? Pay üzerinde rehin, haciz, tedbir veya başka kısıtlama var mıdır? Gerçekleşmemiş emir nasıl sınıflanmıştır? Sunulan kayıtlarla farkın nedeni nedir? Hata görülmüşse düzeltme başlamış mıdır?

A/1, Tera Portföy’ün tasfiyedeki fonları için Türkiye İş Bankası A.Ş.’yi, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula’nın tasfiyedeki fonları için T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’yi görevlendirir. Görevli banka, emri alan veya yatırım hesabını tutan kuruluş olmak zorunda değildir. Müşteri emri dağıtıcı kuruluşta, mutabakat işlemi görevli bankada olabilir.

Sınır

Rehin, haciz veya tedbir farkı

MKK’da payın tamamının serbest bakiyede görünmemesi, her zaman eksik kayıt değildir. Rehin, haciz, tedbir veya başka kısıtlama payı alt hesapta izleyebilir. A/2 bu takyidatları mutabakata alır.

Serbest bakiye, bloke bakiye ve toplam kayıt ayrı okunur. Bloke pay, payın yatırımcıya ait olmadığı anlamına gelmez. Kısıtlamanın niteliği, tasfiye ödemesi üzerindeki tasarrufu etkileyebilir. Rehin, haciz ve tedbir arasında bu mutabakat hükmünden genel bir ödeme sırası çıkmaz. Rehinli pay ve hacizli pay sayfaları bu kaydı tutar.

Sınır

Ara ödeme tutarı ile banka bakiyesi

Her fark kayıt hatası değildir. 1 Ekim 2026 duyurusundaki ara ödeme, MKK’nın mutabakat sonuçları kapsamında belirlediği net yatırım tutarına göre kurulur. Kapsamdaki fonlarda tavan, yatırımcı ve fon başına en fazla 1 milyon TL’dir. 16 Ekim 2026/70, Hedef’in 31 fonunu bu kapsamdan çıkardı. Güncel grup Tera, Pusula ve Atlas’tır.

Ara ödeme, son ilan fiyatındaki portföy değerinin tamamının hemen ödenmesi değildir. Karşılığında katılma payı iade edilmez. Bankadaki fon değeri, net yatırım tutarı ve fiilen geçen ara ödeme farklıysa bu, tek başına kayıt hatası değildir. Rejim ara ödeme sayfasındadır. 2/3939’un önerdiği kanuni mekanizma bu duyuru değildir.

Hukuki yorum

Yazı kime gider?

Banka yatırım hesabındaki işlem veya bakiye, hesabın bulunduğu yatırım kuruluşuna gider. MKK pay adedindeki olası hata, ilgili MKK üyesi yatırım kuruluşuna gider. TEFAS’a iletilmeyen veya gerçekleşmeyen emir, emri alıp platforma iletmesi gereken kuruluşa gider. Mutabakattaki farklı pay adedi, ilgili yatırım kuruluşu ve görevli tasfiye bankası bakımından sorulur. Tasfiye ödeme hesabı, görevli tasfiye bankasına gider. MKK’daki kendi kayıtlarını görmek, e-YATIRIMCI ve MKK yatırımcı hizmetleridir.

Birden fazla kuruluşun kaydı çatışıyorsa tek yazı yetmeyebilir. Kuruluştan yazılı açıklama istenirken, farkın mutabakata etkisi için görevli bankanın da bilgilendirilmesi gerekebilir. Bazı teknik kayıtlar yatırımcının ekranında durmaz. Onlar kuruluşlar arasında incelenir.

Hukuki yorum

Hangi belgeler istenir?

Somut farka göre istenebilecekler: ilgili tarihlerin yatırım hesabı ekstresi, MKK’daki kaydi pay adedi ve hareketler, fon unvanı, kod ve varsa ISIN, alım satım emir kayıtları, elektronik emir ve iletim logu, TEFAS’a iletim, iptal, ret ve gerçekleşme kaydı, virman veya ters işlem, rehin, haciz ve tedbir bilgisi, yatırımcı bazında mutabakat açıklaması, tasfiye veya ara ödeme varsa hesaplama ve mahsup.

Her işlemde hepsi aranmaz. Satış emri yokken TEFAS iptal kaydı istenmez. Talep, belirli tarih aralığına, belirli fona ve belirli işlem iddiasına bağlanır. Kimlik ve hesap bilgisi, yalnız yetkili kuruluşun başvuru kanalında paylaşılır.

Hukuki yorum

Yazılı inceleme talebi

Açıklanamayan farkta başvuru, belirli bir düzeltmenin zorunlu olduğunu peşinen varsaymaz. Konu, yatırım fonu katılma payı ve hesap kayıtlarının incelenmesi talebi olarak kurulabilir.

Metin şöyle kurulabilir. İlgili yatırım fonuna ait banka yatırım hesabı kayıtları ile MKK nezdindeki katılma payı kayıtları arasında farklılık görülmektedir. Belirtilen dönem itibarıyla yatırım hesabında kayıtlı katılma paylarının, MKK kayıtlarının, varsa gerçekleşmemiş alım satım talimatlarının ve tasfiye mutabakatına esas alınan bilgilerin karşılaştırılması talep edilir. Farkın nedeninin işlem tarihleri ve kayıtlarıyla yazılı açıklanması, maddi veya teknik kayıt hatası varsa ilgili mevzuat çerçevesinde düzeltmenin değerlendirilmesi ve sonucun bildirilmesi istenir.

Fona ait tam unvan, hesap, tarih aralığı ve karşılaştırılan kayıtlar bu metne eklenir. Bu paragraf bir dilekçe şablonu olarak hak doğurmaz.

Sınır

Kuruluş farkı gidermezse

İlk yazıdan sonra kuruluşun kaydı açıklamaması, giderilemeyen fark veya hatalı kayıt nedeniyle somut bir hak kaybı, olayın niteliğine göre başka yolları gündeme getirebilir. SPK’ya başvuru, kuruluşun faaliyetinin denetimi bakımından değerlendirilebilir. Şikâyet, bireysel alacağın kendiliğinden ödeneceği veya kaydın kendiliğinden değişeceği anlamına gelmez.

Uyuşmazlık özel hukuk alacağına veya tazminat talebine dönüşmüşse başvuru, dava ve ispat ayrıca kurulur. HMK m.195, elde olmayan delilin ilgili merci veya üçüncü kişiden getirtilmesini yazar. Banka davanın tarafıysa ibraz m.219 ve m.220’dedir. Belge üçüncü kişideyse m.221 gündeme gelir. Koşullar oluşmadan bu maddeler işletilmiş sayılmaz. Metin delil sayfasındadır.

Kayıt farkı, tek başına kusur, zarar ve illiyetin tamamlandığı anlamına gelmez.

Sınır

Örnek: 100.000 pay ve 80.000 pay

Varsayım: aynı fon için MKK kaydında 100.000 pay, aynı tarihte banka yatırım hesabında 80.000 pay görünüyor. 20.000 paylık fark, tek başına kesin kayıt hatası değildir.

Önce şunlar sorulur. İki kayıt aynı tarih ve hesap için mi? Aynı fon başka bir kuruluşta da var mı? Toplam pay mı, serbest veya bloke bakiye mi gösteriliyor? Tamamlanmamış işlem veya virman var mı? Düzeltme ya da ters işlem yapılmış mı? Bu sorulardan sonra kalan fark, ilgili üye ve gerekiyorsa görevli banka nezdinde incelenir. Rakamlar açıklayıcıdır. Gerçek bir hesabın sonucu değildir.

Sınır

MKK’da fon varsa banka ödemek zorunda mı?

Hayır, bu cümle kurulmaz. MKK kaydı, kaydi payın durumunu gösterir. Özel tasfiyede ödeme, SPK kararları, mutabakat, nakde dönen varlık ve uygulanacak ödeme usulüyle okunur. MKK kaydı tek başına ödeme gününü veya tutarını belirlemez.

Sınır

Bankada yok, MKK’da varsa pay kaybolmuş mudur?

İki ekranın farklı görünmesinden bu sonuca varılmaz. Hesap, tarih, işlem, virman ve kısıtlama karşılaştırılır. Kayıt hatası ihtimali bu incelemeden sonra değerlendirilir.

Hukuki yorum

İptal edilen emirden sonra payın durması normal mi?

Emrin iptal edilmesi ile pay sahipliğinin sürmesi çelişmek zorunda değildir. 17 Eylül 2026’da TEFAS kapanışı nedeniyle iptal edilen talimatlar, SPK’nın 28 Eylül açıklamasıyla okunur. Banka etiketinin hangi iptal nedenine denk geldiği ayrıca sorulur.

Resmî düzenleme

Hatayı MKK mı, banka mı düzeltir?

O.1, üyelerce oluşturulan hatalı veya eksik kaydın esas olarak üye tarafından düzeltilmesini yazar. MKS’nin işleme imkân vermemesi veya yönergedeki diğer şart, yazılı başvuru üzerine MKK düzeltmesini gündeme getirebilir. Her farkta aynı teknik yöntem uygulanmaz.

Doğrulanmış olgu

Mutabakata itiraz için iki gün mü var?

Hayır. A/2’deki iki iş günü, MKK ile görevli bankalar arasındaki mutabakat içindir. Yatırımcının bütün başvuru ve itiraz haklarını iki günle kapatan genel bir süre değildir. Somut talep için başka bir süre varsa o süre kendi kaynağından okunur.

Sınır

Bu sayfanın kurmadığı sonuçlar

İki ekranın farklı olması teknik hata veya kusur kanıtıdır yazılmaz. MKK’da payın görünmesi kesin ödeme tutarı veya günüdür yazılmaz. Doğrudan MKK başvurusu üye düzeltmesinin yerine geçer yazılmaz. Her gerçekleşmemiş satış emri A/6 alacağıdır yazılmaz. Ara ödeme, nihai dağıtımın üstüne eklenen tazminattır yazılmaz. Hatalı kayıt otomatik tazminat hakkı doğurur yazılmaz.

Yatırımcı bazında mutabakat bitmiştir yazılmaz. Belirli bir farkın nedeni, somut kayıt olmadan bu sayfadan kurulmaz.