GYF ve GSYF katılma payını kimler alabilir

Resmî düzenleme

Tek kural: yalnız nitelikli yatırımcı

III-52.3’ün ve III-52.4’ün 13. maddelerinin birinci fıkraları aynı cümleyi kurar: katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılabilir. İki tebliğ fonu da nitelikli yatırımcılardan katılma payı karşılığında toplanan değerlerle kurulan bir malvarlığı olarak tanımlar (III-52.3 m.4/1; III-52.4 m.4/1).

Şart, payın ilk satışında, yatırımcılar arasındaki devrinde ve borsadan alımında aynıdır. Sıfatın nasıl kazanıldığı ve hangi belgelerin istendiği nitelikli yatırımcı nasıl olunur sayfasındadır. Bu sayfa, şartın bu iki fon türünde nerede ve kim tarafından arandığını anlatır.

Resmî düzenleme

Tanım nereden gelir

İki tebliğ de nitelikli yatırımcıyı Kurulun satış düzenlemelerine bırakır (III-52.3 m.3/1-l; III-52.4 m.3/1-o). II-5.2’nin 4. maddesinin (m) bendi nitelikli yatırımcıyı, Kurulun yatırım kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerinde tanımlanan ve talebe dayalı profesyonel kabul edilenler dahil profesyonel müşteriler olarak tanımlar. III-39.1’in 32. maddesinin üçüncü fıkrasına göre talebe dayalı profesyonel müşteri şartlarından yalnız finansal varlık şartını sağlayan kişi de nitelikli yatırımcı sayılır.

Kısa tanım nitelikli yatırımcı maddesindedir.

Doğrulanmış olgu

26 Ekim 2026: GYF ve GSYF istisnası kalktı

SPK’nın 26 Ekim 2026 tarihli ve 75/1899 sayılı i-SPK.37.10 ilke kararı, III-39.1’in 32. maddesindeki finansal varlık tutarını 50 milyon TL, işlem hacmi tutarını 25 milyon TL olarak belirledi. Aynı karar, 18 Aralık 2025 tarihli i-SPK.37.7 ile GYF ve GSYF paylarının satılacağı nitelikli yatırımcılar için tanınan istisnayı kaldırdı. Bu yatırımcılar da artık nitelikli yatırımcıların geneli için öngörülen tutarlara tabidir.

Karar, sıfatın korunmasına ilişkin hükmü de yürürlükten kaldırdı. GYF ve GSYF payına yatırım yapanlar dahil, eski tutarlarla sıfat kazanmış müşteriler şartları sağladıklarını çalıştıkları yatırım kuruluşuna yazılı veya elektronik ortamda tevsik etmelidir. Tevsik etmeyen müşteri, nitelikli yatırımcılara özgü araçlarda yalnız satış yönünde emir verebilir.

Açık soru

Satış emri sınırı bu fonlarda nasıl işler

GYF ve GSYF’de “satış” çoğu zaman payın fona iadesi ya da başka bir nitelikli yatırımcıya devridir. İhraç belgesinde belirtilmişse iade yalnız fon süresinin sonunda yapılabilir (III-52.3 m.16/3; III-52.4 m.16/4). İlke kararı, tevsik etmeyen yatırımcının kaynak taahhüdü ödemesini, ertelenmiş iadeyi veya devri nasıl etkileyeceğini ayrıca yazmaz. Bu sorular fon ihraç sözleşmesi ve yatırım kuruluşunun uygulamasıyla birlikte okunur.

Payın miras veya cebri icra yoluyla nitelikli yatırımcı olmayan bir kişiye geçmesi iki tebliğde de düzenlenmemiştir.

Resmî düzenleme

GSYF’de ikinci yol: bireysel katılım yatırımcısı lisansı

III-52.4’ün 3. maddesinin (o) bendi nitelikli yatırımcı tanımına, Kurulun satış düzenlemelerindeki kişilerin yanında Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik’te tanımlanan bireysel katılım yatırımcısı lisansına sahip kişileri de ekler. GYF tebliğindeki tanımda bu ek yoktur (III-52.3 m.3/1-l).

Lisansı Hazine ve Maliye Bakanlığı verir. Bakanlığın 2026 tarihli broşürüne göre lisans beş yıl geçerlidir; broşür yıllık gayrisafi gelir (2.509.800 TL), servet (12.549.000 TL) ve tecrübe ölçütlerini sayar. Bağlayıcı ölçütler yönetmeliktedir. Tebliğin atıf yaptığı yönetmelik 15 Şubat 2013 tarihlidir; Bakanlık yürürlükteki düzenleme olarak 31 Aralık 2024 tarihli yönetmeliği gösterir.

Resmî düzenleme

Satışı yapan kuruluşun yükümlülüğü

Paylar kurucu veya kurucuyla sözleşme imzalamış yetkili portföy yönetim şirketi ya da yatırım kuruluşu aracılığıyla, fonun risklerini bilen personel tarafından pazarlanır ve dağıtılır (III-52.3 m.16/4; III-52.4 m.16/8).

Dağıtımı yürüten kuruluş, satış yaptığı yatırımcının nitelikli yatırımcı vasfını taşıdığını gösteren bilgi ve belgeleri temin eder ve fon süresince, en az beş yıl saklar. Bu yükümlülüğe aykırılıktan doğabilecek yatırımcı zararından dağıtımı yürüten kuruluş sorumludur (III-52.3 m.16/5; III-52.4 m.16/9).

II-5.2’nin 9. maddesine göre nitelikli yatırımcı bilgisi, yatırımcının beyanı üzerine MKK üyesi bir yatırım kuruluşunca MKS’ye kaydedilir ve tek kuruluşun kaydı yeterlidir. Müşterek hesabın nitelikli sayılması için bütün hesap sahiplerinin nitelikli olması gerekir. Sıfatını kaybeden yatırımcı bunu bir MKK üyesi kuruluşa bildirmek zorundadır. İki tebliğ, nitelikli yatırımcıya satışta hüküm bulunmayan hallerde II-5.2’yi kıyasen uygular (III-52.3 m.35/6; III-52.4 m.33/6).

Resmî düzenleme

Devir ve borsadan alım

Paylar yalnız nitelikli yatırımcılar arasında devredilebilir. Devralanın nitelikli olduğunu gösteren belgeler devri yürüten kuruluşa iletilir; kuruluş bunları GYF’de fon süresince ve en az beş yıl, GSYF’de fon süresi ve takip eden en az beş yıl saklar ve devri MKK’ya bildirir (III-52.3 m.16/9; III-52.4 m.16/6). Fon ihraç sözleşmesinde esasları varsa devir kurucu veya yöneticinin onayına bağlanabilir; GYF’de tamamen sınırlandırılabilir, GSYF’de tamamen yasaklanabilir (III-52.3 m.16/10; III-52.4 m.16/6).

İhraç belgesinde hüküm varsa paylar Borsa İstanbul’da kota alınabilir. Kotasyon Yönergesi’nin 16. maddesine göre nitelikli yatırımcılara ihraç edilen fon payları, yalnız nitelikli yatırımcılar arasında işlem gören Girişim Sermayesi Pazarı’nda işlem görebilir. II-5.2’nin 7. maddesinin birinci fıkrası da nitelikli yatırımcıya ihraç edilen aracın borsada yalnız nitelikli yatırımcılar arasında alınıp satılacağını yazar; II-5.2 fon payı ihracını kapsam dışında tuttuğundan bu hüküm GYF ve GSYF’ye kıyasen uygulanır (III-52.3 m.35/6; III-52.4 m.33/6). Payı borsadan alan yatırımcıyla fon ihraç sözleşmesi imzalanması şartı aranmaz (III-52.3 m.13/13; III-52.4 m.13/13).

Performans ücreti pay sahiplerine tahakkuk ettirilen fonların payları borsada işlem göremez (III-52.3 m.26/6; III-52.4 m.24/6).

Resmî düzenleme

Tanıtımda zorunlu uyarı

Fonun tanıtım ve reklamlarında nitelikli yatırımcı tanımına ve satışın yalnız gerekli koşulları sağlayan nitelikli yatırımcılara yapılacağına yer verilir (III-52.3 m.35/4; III-52.4 m.17/1). Tanıtımın herkese açık olması, payın herkese satılabileceği anlamına gelmez.

Sınır

Bu sayfanın sınırı

Yanlış kişiye satış halinde sorumluluğun kapsamı ve zarar hesabı bu sayfanın konusu değildir; nitelikli yatırımcı ve sorumluluk sayfasındadır. Tebliğlerin bütün hükümleri III-52.3 ve III-52.4 kayıtlarındadır.