TEFAS İşlem Kayıtları Nasıl İstenir?

Hukuki yorum

İlk yazı kime gider

Fon alım veya satım emri banka ekranında görünebilir. Bu görünüm, talimatın TEFAS’a iletildiğini veya platformda gerçekleştiğini tek başına kurmaz. İlk yazılı başvuru, emri alan banka, aracı kurum veya fon dağıtım kuruluşunadır.

Başvuru yalnız hesap ekstresi istemez. İlgili emrin alındığı tarih ve saat, müşteri emir formu veya işlem talimat kaydı, elektronik işlem kaydı, telefonla verildiyse ses kaydı, TEFAS’a iletim bilgisi ve platformdaki sonuç ayrı ayrı istenir.

TEFAS’ı işleten kuruluş Takasbank’tır. Yatırımcıdan talimatı alan kuruluş ile platformu işleten kuruluş aynı görevde değildir. Kaydın hangi vakıayı kurduğu TEFAS emir kaydı sayfasındadır.

Hukuki yorum

Beş aşama

İnceleme beş aşamayı ayırır. Birincisi, yatırımcının talimatı hangi tarihte, hangi saatte ve hangi kanaldan verdiğidir. İkincisi, banka veya aracı kurumun emri kayda alıp almadığıdır. Üçüncüsü, talimatın platforma gönderilip gönderilmediği ve gönderildiyse ne zaman gönderildiğidir. Dördüncüsü, talimatın sisteme alınıp alınmadığı, eşleşip eşleşmediği, bekleyip beklemediği veya iptal edilip edilmediğidir. Beşincisi, fon payı ve nakit hareketinin gerçekleşip gerçekleşmediğidir.

Bir aşamanın tamamlanmış olması, sonrakinin de gerçekleştiği anlamına gelmez. Saat 13.20 örnektir; bir hesabın kaydı değildir. Bankada 13.20’de oluşan bir satış talimatı, yalnız bu bilgiyle TEFAS’a 13.20’de ulaşmış sayılmaz.

Resmî düzenleme

Alınış saati ile sisteme giriş saati

20 Temmuz 2026 tarihli TEFAS Uygulama Esasları m.16/1, platforma talimat iletimini iki yolla yazar: üye temsilcisinin Takasbank ekranından girişi veya web servis. m.16/2, işlemlerde önceliği fon bazında talimatın sisteme giriş saatine bağlar.

Kuruluşun emri aldığı saat ile platformun sisteme giriş saati ayrı zaman bilgileridir. Belirli bir saatten önce verildiği ileri sürülen talimatta ikisi birlikte istenir.

Resmî düzenleme

Hangi kuruluştan istenir

Emir mobil uygulama, internet şubesi, fiziki şube veya telefondan verildiyse ilk muhatap, o yatırım hizmetini sunan kuruluştur. Talep, yalnız çağrı merkezinde bırakılmadan yatırım işlemleri, operasyon veya müşteri şikâyetleri birimine iletilebilir. Kuruluşun kendi emir kaydı ile TEFAS’a gönderilen talimatın eşleştirilmesi istenir.

m.16/5, alım ve satım talimatlarının fon dağıtım kuruluşlarınca müşteri bazında iletileceğini yazar. Adına talimat girilen hesabın MKK’da tanımlı ve işlem yapabilir olması gerekir. Talimatı alan kuruluş ile platforma ileten kuruluş farklıysa, kaydın hangisinde durduğu ve nasıl eşleştirileceği açıklanır.

m.16/9, dört izleme yetkisini ayırır. Fon dağıtım kuruluşu platforma ilettiği talimatları, operatör üye yetkili olduğu fonlara gelen talimatları, portföy saklayıcısı saklama hizmeti verdiği fonlara gelen talimatları, fon kurucusu kurucusu olduğu fonlara gelen talimatları Takasbank sistemi üzerinden izleyebilir. Bu cümle, her yatırımcının Takasbank’tan kendi teknik kaydını indirdiği bir menü kurmaz. İlk pratik yol, emri alan kuruluştur.

MKK kaydı, kaydi katılma payının izlendiği katmandır. Kuruluşun elektronik emir logu değildir. Fiyatın açıklanmaması, fonun temerrüdü, platform kısıtı veya tasfiye uyuşmazlığında kurucu ve operatör üyenin izleyebildiği talimat bilgisi ayrıca önem taşıyabilir. Pay kaydının düzeltme usulü kayıt uyuşmazlığı sayfasındadır.

Hukuki yorum

Hangi kayıtlar istenir

Başvuru belge türünü açık yazar. Müşteri emir formu veya işlem talimat kaydı, emrin kuruluşta nasıl kayda alındığını gösterir. Alınış tarih ve saati, talimatın kuruluşa ne zaman ulaştığını belirler. Emir numarası veya kuruluş içi referans, aynı talimatı sistemler arasında eşleştirir.

Elektronik emir ve erişim logu, internet veya mobil kanaldaki teknik izdir. Telefon görüşmesinin ses kaydı, telefonla verilen emrin içeriği içindir. TEFAS’a gönderim bilgisi, giriş tarihi, saati ve varsa referansı, platformdaki talimatı tanımlar. Kabul, ret, eşleşme, bekleme ve iptal bilgisi ile iptal veya ret nedeni, işlemin hangi aşamada kaldığını gösterir. Fiyat ve takas valörü, emrin hangi fiyat ve gerçekleşme dönemine bağlandığını gösterir. İşlem sonuç formu ve yatırım hesabı ekstresi, gerçekleşen işlemi ve hesap hareketini karşılaştırır.

Bu liste bir başvuru kontrolüdür. Her TEFAS işleminde aynı adlı ve aynı biçimli bir alanın tutulduğu anlamına gelmez. Kapsam, kullanılan kanala ve uyuşmazlığın konusuna göre daralır. Standart kolon listesi bu sayfada yoktur.

Resmî düzenleme

Müşteri emir formu

III-45.1 m.7, hizmetin niteliğine göre düzenlenecek belgeler arasında müşteri emir formunu, işlem talimat formunu, işlem sonuç formunu ve hesap ekstresini sayar. m.8, yazılı ve sözlü emir kabulü ile bunlara ilişkin kayıt yükümlülüğünü düzenler. Başvuru, talimatın alındığı kanala uygun emir formunu veya talimat kaydını ister.

Formda fonun kimliği, alım veya satım yönü, miktar, alınış zamanı ve işlem referansı aranır. m.9/3, kapsadığı müşteri emir formunda emrin alındığı zamanın asgari saniye bazında gösterilmesini yazar. Bu madde, emrin borsaya iletildiği kanal üzerinden kurulan formu anlatır. Borsa emrine özgü bütün alanların TEFAS talimatında aynı biçimde durduğu varsayılmaz. TEFAS bakımından ayrıca platformun kendi sistemine giriş zamanı istenir.

Resmî düzenleme

İnternet ve mobil log

İnternet veya mobil kanaldan verilen emirde uygulamanın işlem geçmişi yetmez. m.8/2, elektronik ortamda alınan emirde tarih, zaman, müşteri, emri ileten kaynağın IP numarası ve emrin kaynağını gösteren elektronik logun tutulmasını yazar. Bu log, emrin kuruluştaki kaydıdır.

İncelemede emrin oluşturulduğu an, kuruluş sistemine ulaştığı an, kanal, kuruluş içi referans, işleme alınma ve sonuç kaydı, varsa hata veya ret bilgisi ve TEFAS’a gönderim ile platform yanıtı aranır. Ekrandaki “emir alındı” yazısının hangi aşamayı gösterdiği kurum kaydından doğrulanır.

Kaydın yatırımcıya sunulması ile kuruluşun o kaydı tutma ve saklama yükümlülüğü ayrıdır. Bilgi güvenliği ve üçüncü kişilerin verisi nedeniyle ham sistem kaydının tamamı her başvuruda teslim edilmeyebilir. Bu durumda yatırımcıya ilişkin işlem verisi, gerekçeli açıklama ve özgün kaydın korunması istenir.

Resmî düzenleme

Telefon ses kaydı

m.8/2, telefonla alınan müşteri emrine ilişkin ses kaydının tutulmasını yazar. Başvuru, görüşmenin tarihini, yaklaşık saatini, telefon kanalını, varsa çağrı veya işlem referansını ve hesap bilgisini belirtir.

Görüşmede hangi fon için, hangi yönde ve hangi miktarda talimat verildiği; temsilcinin talimatı alıp almadığı ve hangi kanalla ileteceğini söylediği aranır. Kaydın varlığı, emrin sonradan TEFAS’a iletildiğini tek başına kurmaz. Platforma iletim ayrıca istenir. Ses kaydının delil değeri telefon kaydı sayfasındadır.

Resmî düzenleme

Saklama süresi

8 Şubat 2022 tarihli ve 31744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-45.1.b, yayımından bir ay sonra yürürlüğe girer. Değişen m.27/1, elektronik olanlar dahil belgeleri, gerçekleşip gerçekleşmemesine bakılmaksızın müşteri emir formlarını, elektronik emirleri, bu emirlere ilişkin belgeleri, faks ve ses kayıtlarını 10 yıl saklanacak kayıtlar arasında yazar. Dayanak, Türk Ticaret Kanunu m.82’dir. 1 Ağustos 2015 metnindeki ayrı 3 yıl cümlesi, yürürlükteki bu fıkrada yoktur.

m.27/4, 2022 değişikliğinin birinci ve yedinci fıkraları değiştirmesiyle yerinde durur. İhtilaflı kayıt, birinci fıkradaki süreyle sınırlı olmaksızın ihtilaf sonuçlanıncaya kadar muhafaza edilir. Uyuşmazlık konusu emir formu, elektronik kayıt, TEFAS iletim bilgisi ve varsa ses kaydının ihtilaflı kayıt olarak, değiştirilmeden ve erişilebilir biçimde korunması yazılı istenir. Saklamanın ayrıntısı dijital kayıt sayfasındadır.

Resmî düzenleme

İletim saati nasıl doğrulanır

Kuruluştan yedi bilgi açıklanması istenir. Talimat kuruluş sisteminde hangi tarihte ve saatte kayda alınmıştır. TEFAS’a gönderim yapılmış mıdır. Gönderildiyse platforma giriş tarihi ve saati nedir. Platformda talimat kaydı oluşmuş mudur. Talimat eşleşmiş, beklemiş, iptal edilmiş veya başka bir duruma geçmiş midir. İptal, ret veya gerçekleşmemenin kayıtlı teknik nedeni nedir. İşlem gerçekleşmişse fiyat, takas valörü ve sonuç nedir.

Platforma hiç iletilmediği anlaşılırsa kuruluş içi neden kaydı ayrıca incelenir. İletilip tamamlanmayan işlem, platformun işlem ve tasfiye kurallarına göre okunur.

Resmî düzenleme

İptal ve ret kaydı

Aynı metnin m.19’u iptali birkaç yola ayırır. Eşleşmemiş ve teminat yetersizliği nedeniyle bekleyen alım talimatı ile eşleşmemiş satım talimatı, sisteme girdiği gün içinde talimatı giren üye tarafından iptal edilebilir. Eşleşen talimat, kurucu veya operatör üyenin belirlediği iptal son saatine kadar yine talimatı giren üye tarafından iptal edilebilir. İptal saatine kadar eşleşmeyen ve teminat yetersizliği nedeniyle bekleyen alım talimatını sistem otomatik iptal eder. Eşleşen talimat, fon birleşmesi veya fiyat güncellemesi gibi nedenlerle de sistem tarafından iptal edilebilir.

Banka ekranındaki iptal yazısı, bu yollardan hangisine girdiğini tek başına göstermez. 17 Eylül 2026 platform kapanışı, bu m.19 yollarının adı değildir. O günün sonucu işleme kapalı emir sayfasındadır.

Doğrulanmış olgu

16 ve 17 Eylül kayıtları

SPK’nın 28 Eylül 2026 duyurusu, 17 Eylül 2026’da ilgili fonlar için TEFAS’a iletilen alım ve satım talimatlarının platform tarafından iptal edildiğini yazar. 16 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilip fonun temerrüdü veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar ayrı okunur.

16 Eylül’de verildiği ileri sürülen satış emrinde kuruluşun alma kaydı ile TEFAS’a fiili iletim kaydı karşılaştırılır. Gerçekleşmeme nedeni, temerrüt, fiyat açıklanmaması veya başka bir kayıt olabilir. Emrin o tarihte verilmiş olması, tek başına 57/1708 A/6 kapsamında öncelikli fon borcu olduğu sonucu değildir.

17 Eylül emrinde de kuruluşun kayıt zamanı ile TEFAS’a iletilip iletilmediği önce belirlenir. Saat 13.30’dan önce bankaya verilmiş olmak, satışın gerçekleştiği veya öncelikli fon alacağının doğduğu anlamına gelmez. İki grubun ödeme sonucu işleme kapalı emir sayfasındadır.

Resmî düzenleme

İşlem yapılmadı denirse

m.8/3, sözlü alım satım emrine dayanılarak yapılan işlemde sözlü emrin varlığını ispat yükünü yatırım kuruluşuna bırakır. m.8/4, alım veya satım emri verdiğini, buna rağmen işlem yapılmadığını söyleyen müşteriye emri verdiğini ispat yükler.

İşlemin gerçekleşmediği iddiasında telefon kaydı, emir kaydı veya elektronik talimat önem taşır. Emrin verildiğinin ortaya konması ile kuruluşun emri usulüne uygun işleme alıp almadığı ayrı meseledir.

Resmî düzenleme

Kişisel veri başvurusu

6698 sayılı Kanun m.11, ilgili kişinin kendisiyle ilgili kişisel verinin işlenip işlenmediğini öğrenmesini ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etmesini yazar. Kendi görüşmesi, hesap işlemi ve elektronik emir süreci bu kapsama girebilir. Başvuru, kuruluşun bütün ham kayıtlarını veya başkasına ait verileri sınırsız teslim etmesini zorunlu kılmaz.

m.13/2, veri sorumlusunun talebi, talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandıracağını yazar. Bu süre, kişisel veri başvurusunadır. Her müşteri şikâyetinin veya her TEFAS kayıt talebinin otuz günde kapanacağı anlamına gelmez. Kaydın korunması acilse, yalnız bu sürenin dolması beklenmez.

Hukuki yorum

Kayıt verilmezse

Cevap gelmezse, yalnız genel ekstre gelirse veya teknik durum açıklanmazsa başvuru somutlaştırılır. Fonun tam unvanı, hesap, tarih ve işlem yazılır. Önceki başvurunun tarihi, numarası ve gelen cevap belirtilir. Eksik belgenin adı ikinci yazıda açıkça sayılır.

Kayıt tutma, saklama veya emir iletimine ilişkin yükümlülüğün ihlal edildiği düşünülüyorsa olay, somut bilgi ve belgeyle SPK’ya bildirilebilir. Şikâyet, yatırımcıya doğrudan tazminat ödeneceği kararı değildir.

Uyuşmazlık yargıda ise HMK m.195, elde olmayan delilin ilgili merci veya üçüncü kişiden getirtilmesini yazar. Banka davanın tarafıysa ibraz m.219 ve m.220’dedir. Belge üçüncü kişideyse m.221 gündeme gelir. m.400, görülmekte olan davada henüz inceleme sırası gelmemiş veya ileride açılacak davada ileri sürülecek bir vakıa için keşif, bilirkişi incelemesi ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerle delil tespiti istenebileceğini yazar. Hukuki yarar aranır. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında bu yarar, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimaline bağlanır. Hangi vakıanın hangi kayıtla tespit edileceği gösterilmeden bütün banka ve TEFAS kayıtlarının araştırılması bu maddeden çıkmaz.

Sınır

Örnek yazı

Aşağıdaki metin, emri alan kuruluşa gönderilecek genel bir kayıt talebidir. Hesap, fon ve tarih somut olaya göre yazılır. Bu paragraf bir dilekçe şablonu olarak hak doğurmaz.

Konu, yatırım fonu alım veya satım talimatına ilişkin emir, elektronik işlem, ses kaydı ve TEFAS iletim bilgisinin incelenmesi ve muhafazasıdır. İlgili hesapta, belirtilen tarih veya aralıkta, fonun tam unvanı ve kodu için verilen alım veya satım talimatının hangi tarihte ve saatte alındığı, hangi emir veya işlem numarasıyla kaydedildiği ve TEFAS’a iletilip iletilmediği açıklanması istenir.

Mevcut ve ilgili kayıtlarla sınırlı olmak üzere şunlar yazılı istenir: müşteri emir formu veya işlem talimat kaydı; alınış tarih ve saati; internet veya mobil kanal kullanıldıysa elektronik emir ve işlem logu; telefonla verildiyse görüşmenin ses kaydına ilişkin bilgi ve hukuken paylaşılabilecek kayıt; TEFAS’a gönderilip gönderilmediği, gönderildiyse giriş tarih, saat ve mevcut referans; platformdaki kabul, eşleşme, bekleme, iptal, ret veya gerçekleşme durumu ve mevcut gerekçe; varsa fiyat valörü, takas valörü ve işlem sonucu.

İşlem ve kayıtların uyuşmazlık konusu olması nedeniyle ihtilaflı kayıt olarak muhafazası ve paylaşılamayan teknik kaydın mevcut ve erişilebilir hâlinin korunması istenir. Kayda ulaşılamazsa veya bilgi kuruluşta yoksa bu husus gerekçesiyle yazılı açıklanır. 6698 sayılı Kanun kapsamındaki kişisel veri talebi, kendi başvuru usulüyle ayrıca değerlendirilir. Başvuru, kuruluşun bildirdiği güvenli yazılı veya elektronik kanaldan gider.

Hukuki yorum

e-Devlet’ten alınır mı?

MKK’nın e-YATIRIMCI hizmeti, yatırımcının bazı hesap ve işlem bilgilerini gösterir. Bu pencere, kuruluşun bütün teknik emir loglarını ve Takasbank’ın platform kayıtlarını aynı kapsamda sunmaz. Ayrıntılı iletim kaydı için ilgili yatırım kuruluşuna başvurulur.

Resmî düzenleme

Doğrudan Takasbank’tan mı istenir?

İlk başvuru, emri alan banka, aracı kurum veya fon dağıtım kuruluşunadır. m.16/9, üye kuruluşların yetkileri içindeki talimatları Takasbank sistemi üzerinden izleyebileceğini yazar. Bireysel bir indirme menüsü bu maddede yoktur.

Hukuki yorum

Dekont TEFAS emrini ispatlar mı?

Dekont veya hesap ekstresi, içeriğine göre bir işlem veya nakit hareketini gösterebilir. Emrin TEFAS’a hangi anda ulaştığını ve platformda hangi nedenle sonuçlanmadığını her belgede göstermez. Emir ve platform kaydı ayrıca istenir. Ekstrenin ispat sınırı ekstre sayfasındadır.

Hukuki yorum

Banka ses kaydını vermek zorunda mı?

Telefonla alınan müşteri emrinin ses kaydının tutulması m.8/2’dedir. Kaydın tamamının hangi yöntemle sunulacağı, kişisel veri ve üçüncü kişi haklarına göre ayrıca değerlendirilir. Kaydın varlığı ve ilgili işlem içeriği usulüne uygun başvuruyla istenebilir.

Resmî düzenleme

Süre üç yıl mı, on yıl mı?

Yürürlükteki m.27/1, ses kayıtları dahil kapsamdaki emir ve işlem kayıtları için genel süreyi 10 yıl yazar. 2015 metnindeki ayrı 3 yıl cümlesi bu fıkrada yoktur. İhtilaflı kayıt, uyuşmazlık sona erinceye kadar ayrıca durur.

Hukuki yorum

“Emir tarafımızdan alınmıştır” yeter mi?

Bu cümle, emrin kuruluş tarafından alındığını gösterebilir. TEFAS’a iletildiği, platformda kabul edildiği veya gerçekleştiği sonucu için sonraki aşamaların kayıtları da incelenir.

Doğrulanmış olgu

17 Eylül’de 13.30’dan önce verilen emir gerçekleşmiş sayılır mı?

Hayır. SPK’nın 28 Eylül 2026 duyurusu, 17 Eylül’de ilgili fonlar için TEFAS’a iletilen talimatların platform tarafından iptal edildiğini yazar. Bankaya verilen saat, satışın gerçekleştiğini veya öncelikli fon alacağının doğduğunu tek başına kurmaz. Ayrım işleme kapalı emir sayfasındadır.

Sınır

Bu sayfanın kurmadığı sonuçlar

Banka ekranındaki emir, TEFAS’a iletilmiş sayılır yazılmaz. Alınış saati, sisteme giriş saatidir yazılmaz. Her iptal yazısı m.19’daki aynı nedendir yazılmaz. 17 Eylül 13.30 öncesi emir gerçekleşmiş satış veya A/6 borcudur yazılmaz. Ses kaydı hâlâ 3 yıldır yazılmaz. Otuz gün, her TEFAS kayıt talebinin kapanma süresidir yazılmaz. SPK şikâyeti tazminat hükmüdür yazılmaz. Örnek yazı hak doğurur yazılmaz.