Fon zararında süre

Hukuki yorum

Tek süre yok

Süre, talebin hukuki sebebine göre kurulur. Sözleşmeden doğan alacak, haksız fiil tazminatı ve kamuyu aydınlatma belgesinden doğan özel tazminat aynı saatte işlemez. Tasfiye dağıtımının pay oranında eksik kalması, bu üç rejimden birini kendiliğinden seçmez.

Resmî düzenleme

Sözleşme alacağı

TBK m.146, kanunda aksine bir hüküm yoksa her alacağı on yıllık zamanaşımına bağlar. m.149, sürenin kural olarak alacağın muaccel olmasıyla başlayacağını yazar. Muacceliyet bir bildirime bağlıysa süre, bildirimin yapılabileceği günden işler.

m.147, kira, faiz, vekâlet ve saydığı diğer alacaklara beş yıl uygular. Bir fon sözleşmesinin bu bentlerden hangisine girdiği bu sayfada sınıflanmadı. Aksine özel hüküm varsa on yıl kendiliğinden uygulanmaz.

Resmî düzenleme

Haksız fiil

TBK m.72, tazminat istemini, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğratır. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır. 2026 fon tasfiyesi için belirli bir suç ve o suçun ceza zamanaşımı bu kayda yazılmadı.

Aynı madde, haksız fiilden zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa, tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile zarar görenin bu borcu ifadan kaçınabileceğini yazar.

Resmî düzenleme

SPKn m.32 özel rejimi

SPKn m.32’nin altıncı fıkrası, kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan tazminat talebini, dördüncü fıkradaki zararın meydana geldiği tarihten itibaren altı ay içinde zamanaşımına uğratır. Kanun bu süreyi zamanaşımı olarak adlandırır.

Dördüncü fıkra, izahnamenin geçerlilik süresi veya diğer belgenin açıklanmasının hemen sonrası ile ilk halka arz ya da borsada alım satım ve gerçeğe uygun bilginin ortaya çıkmasından hemen sonra borsada yapılan alım veya satım kalıbıdır. Fon tasfiyesinde dağıtılan tutarın kayıtlı fiyattan düşük kalması bu kalıbı kendiliğinden kurmaz.

Resmî düzenleme

Kesilen süre

TBK m.154, zamanaşımını iki grupta keser. Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş, kısmen ifa etmiş, rehin vermiş veya kefil göstermişse süre kesilir. Alacaklı dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa süre yine kesilir.

SPK’ya şikâyet, ihtar ve kurum içi başvuru bu fıkrada sayılmaz. Bu başvurular m.154’teki kesilmeyi kendiliğinden doğurmaz.

Resmî düzenleme

Dava şartı arabuluculukta durma

6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesinin on beşinci fıkrası, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımının duracağını ve hak düşürücü sürenin işlemeyeceğini yazar. Bu hüküm, TTK m.5/A veya 6502 m.73/A’nın içinde aranmaz.

6. HD, 16.05.2024 tarihli E.2023/4026 K.2024/1590 kararında bu fıkrayı, iflas sıra cetveline itirazın 15 günlük hak düşürücü süresine uygulamıştır. Dava fon tazminatı değildir. Büroya başvuru ile son tutanak arasındaki dönemde hak düşürücü süre işlemez.

Sınır

İşlenen kararlar süre hükmü değildir

11. HD E.2016/12238 K.2018/49, aydınlatma yapılmış olsaydı zararın doğup doğmayacağını inceler ve kısmi kabulü bozar. E.2018/952 K.2019/3899, fiyat düşüşünün hatalı tabloya bağlanamadığı için ret hükmünü onar. İki karar da m.32’nin altı ayını uygulayan bir süre hükmü değildir.