Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin 2026 Fon Krizindeki Rolü

Doğrulanmış olgu

TSPB bu krizde nerede durur?

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, sermaye piyasası kurumlarının meslek kuruluşudur. 17 Eylül 2026 tarihli 57/1708 sayılı kararı almadı. 131 fonun tasfiyesini yürütmek üzere görevlendirilmedi. Tasfiyeyi Ziraat Bankası ve İş Bankası yürütür. Birlik, fon yatırımcısının zararını ödeyen bir fon da değildir.

Bağlı fon sayısı sıfırdır. 131 fonun kurucusu yedi portföy şirketidir. Birlik bu fonların kurucusu değildir.

SPK, düzenleyici ve denetleyici otoritedir. YTM, kanundaki şartlar ve SPK’nın tazmin kararı üzerine işler. Birlik bu iki makamın yerine geçmez. Tazmin kararının bu krizde doğrulanamadığı YTM kurum kaydındadır.

Resmî düzenleme

Statü hangi görevi yazar?

Statü, 2 Nisan 2014 tarihli ve 28960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. m.3, dayanağı 6362 sayılı Kanun’un 74 ve 75. maddeleri diye yazar. Okunan metin, 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete değişikliğini, karar sayısı 10961, içerir. m.5, merkezi İstanbul yazar.

m.6, amacı üyelerin müşterek ihtiyacı, meslek disiplini ve sermaye piyasasının gelişmesi diye kurar. m.7/1-f, kanuni ve idari düzenlemeleri izleyip üyeleri bilgilendirmeyi yazar. m.7/1-j, borsa işlemleri dışındaki uyuşmazlıklar için Kurulca onaylanacak usul içinde hakem heyeti kurulmasını yazar. m.7/1-k, üyeler hakkındaki şikâyetlerin değerlendirilip Kurula bildirilmesini yazar. Şikâyet, hakem heyetindeki somut tazminat başvurusu değildir.

m.7/2, Birliğin düzenleme ve kararlarında Kanuna, Statüye ve Kurul kararlarına uymasını yazar. m.7/3, Kurulun aykırılık görürse düzenlemenin iptalini veya değiştirilmesini isteyebileceğini yazar. Disiplin cezası, ceza mahkemesinin hükmü değildir.

Sınır

Hakem heyeti hangi uyuşmazlığa bakar?

Yönerge m.2, taraflardan en az biri Birlik üyesi olmak üzere, üyeler arasında veya üye ile müşteri arasında borsa işlemleri dışındaki sermaye piyasası faaliyetinden doğan uyuşmazlığı kapsar. SPK’nın yatırımcı sayfası, borsa dışı zarar, ziyan ve tazmin talebinin bu heyete iletilebileceğini yazar. Bu cümle, her fon uyuşmazlığını heyete açmaz.

Uyuşmazlık Merkezi, ilk aşamada aracılık, portföy yöneticiliği ve kolektif yatırım araçları ile kaldıraçlı alım satım için ayrı heyetler kurulduğunu yazar. Konular çeşitlenirse başka heyet de kurulabilir. Her heyette üç asil ve üç yedek üye vardır. Üyeleri Birlik yönetim kurulu seçer. Asil üyelerden en az birinin hukuk öğrenimi görmüş olması gerekir.

Fonun tasfiyede olması, satıştaki bilgilendirme, emrin geç iletilmesi veya portföy şirketinin bir hizmet yükümlülüğü iddiasını kendiliğinden heyet görevi yapmaz. Taraf, faaliyet ve talebin konusu birlikte kurulur. Özel tasfiyenin bakiyesini dağıtmak, suçluluğu belirlemek ve SPK kararının idari yargı denetimi bu heyetin işi değildir. Süre, belge ve ret sebepleri başvuru sayfasındadır. Hangi fon uyuşmazlığının heyete gireceği heyet sayfasındadır.

Aynı sayfa, lehe kararın zorunlu uygulanmasına örnek olarak 2016 yılı için 3.480 TL yazar. Bu örnek 2026 sınırı değildir. 186.000 TL, heyetin daha yüksek uyuşmazlığı incelemesini kapatan mutlak görev sınırı diye okunmaz. Zorunlu uygulama heyet sayfasındadır.

Doğrulanmış olgu

Üye satırı, fonun tasfiyesi değildir

Statü m.8, yatırım hizmet ve faaliyetinde bulunmaya yetkili kuruluşların Birliğe üye olmak için başvurmasını yazar. Ekim 2026 dosyasında yedi kurucunun portföy şirketi ayrı satırdadır: A1 CAPİTAL PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş., ATLAS PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş., BULLS PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş., HEDEF PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş., PARDUS PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş., PUSULA PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. ve TERA PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş.

Aynı dosyada A1 CAPİTAL YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş., BULLS YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş., PUSULA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş., TERA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş., HEDEF YATIRIM BANKASI A.Ş. ve TERA YATIRIM BANKASI A.Ş. de vardır. Bunlar portföy şirketlerinin kendisi değildir. T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. ve TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. de listededir. Bu üyelik, 57/1708’deki tasfiye görevlendirmesi değildir.

Üyelik, o kuruluşa karşı her talebi heyete taşımaz. YTM listesindeki aracı kurum üyeliği ile bu Birlik üyeliği de aynı sonuç değildir.

Hukuki yorum

Tasfiyedeki fon, tasfiyedeki üye değildir

Yönerge m.8/1-d, iflas veya tasfiyesine ya da faaliyetlerinin tamamen durdurulmasına karar verilen Birlik üyesi hakkındaki uyuşmazlığı heyete iletmeden reddeder. Ret, üyenin kendisine ilişkindir.

57/1708 ile tasfiyeye alınan şey 131 yatırım fonudur. Fon, kurucusu olan portföy şirketinden ve payı satan banka veya aracı kurumdan ayrı bir malvarlığıdır. Fonun tasfiyeye alınmış olması, o kurucu veya dağıtıcıya karşı bütün uyuşmazlıkları m.8/1-d ile kendiliğinden heyet dışına çıkarmaz.

Üyenin kendi iflası, kendi tasfiyesi veya faaliyetinin tamamen durdurulması ayrıca kurulursa bent yeniden okunur. Yedi kurucu için böyle bir karar bu kayda bağlanmadı. Bağlanmaması, kararın yokluğu hükmü değildir.

Doğrulanmış olgu

Genel Mektup 957 hangi tasfiyeyi aktarır?

28 Eylül 2026 tarihli ve 957 sayılı Genel Mektup, evrak 2026/6066, SPK’nın 27 Eylül 2026 tarihli E-12233903-305.02-98669 sayılı yazısını üyelere duyurur. Yazı, Kurul Karar Organı’nın 16 Eylül 2026 tarihli ve 56/1693 sayılı toplantısını aktarır. Golden Global Portföy Yönetimi A.Ş.’nin, kurucusu olduğu üç katılım fonu ile üç girişim sermayesi yatırım fonunun III-52.1 m.28/1-b’deki altı aylık süre sonunda tasfiyesi talebi olumlu karşılanmıştır.

Mektubun saydığı fonlar Golden Global Portföy Kısa Vadeli Kira Sertifikaları Katılım Fonu, Para Piyasası Katılım Fonu, Altın Katılım Fonu ile Birinci, İkinci ve Üçüncü Girişim Sermayesi Yatırım Fonu’dur. Bu liste 57/1708’deki 131 fon değildir. Karar numarası da 57/1708 değildir.

Mektup, bu fonlarda dağıtım kuruluşu ve portföy saklayıcısına ilişkin işlemleri ve SPKn m.83/4’teki on yıllık sürede talep edilmeyen tutarın YTM’ye emaneten devrini de aktarır. Bu cümleler Golden Global tasfiyesine aittir. 131 fon için YTM tazmin kararı değildir. TEFAS ve saklamanın 57/1708’deki yeri Takasbank kurum kaydındadır.

Birliğin işi burada Kurul yazısını üyelere iletmektir. Mektup, ayrı bir tasfiye kararı veya yatırımcıya ödeme mekanizması kurmaz. 16 Ekim 2026’da okunan genel mektuplar sayfasının güncel başlıklarında 958, MASAK taahhüt formlarıdır. 57/1708 veya 131 fon için toplu bir hakem çözümü başlığı yoktur. Daha eski sayfalar satır satır kapanmadı.

Sınır

Yazılamayacak sonuçlar

TSPB 131 fonun tasfiyesini yürütüyor yazılmaz. Fon yatırımcısının zararını TSPB öder yazılmaz. Hakem heyeti bütün fon uyuşmazlıklarına bakar yazılmaz. Fon tasfiyedeyse heyete hiç başvurulamaz yazılmaz. Heyet yalnız 186.000 TL altındaki uyuşmazlığa bakar yazılmaz. TSPB’ye başvuru bütün davalar için zorunludur yazılmaz. Beş yıl, bütün fon davalarının zamanaşımıdır yazılmaz. SPK’ya şikâyet edilince zarar kendiliğinden tazmin edilir yazılmaz. Genel Mektup 957, 131 fonun tasfiyesini düzenler yazılmaz.